
Trong bài viết này
- Sự thiên vị về giọng nói hình thành như thế nào và khi nào ở trẻ em và người lớn
- Những cách ẩn giấu mà sự phân biệt ngôn ngữ ảnh hưởng đến xã hội
- Khoa học thần kinh tiết lộ cách tiếp xúc làm thay đổi định kiến vô thức
- Ví dụ thực tế về việc giảm sự thiên vị trong giáo dục và nơi làm việc
- Các bước cá nhân và tổ chức có thể thực hiện để đánh giá cao sự đa dạng của lời nói
Sự quen thuộc tạo nên lòng tốt
bởi Alex Jordan, InnerSelf.comHãy tưởng tượng bạn gặp ai đó lần đầu tiên. Trước khi bạn kịp nhận ra khuôn mặt hay cái bắt tay của họ, giọng nói của họ đã vang lên. Theo bản năng, bạn hình thành nên một ý kiến. Thông minh? Đáng tin cậy? Thân thiện? Rất có thể, não của bạn đã thực hiện những tính toán vô thức chỉ dựa trên cách người đó nói.
Định kiến về giọng nói là một trong những định kiến "có thể chấp nhận được" cuối cùng trong xã hội hiện đại — dai dẳng, mạnh mẽ và phần lớn là vô hình. Nó tô màu cho các quyết định tuyển dụng, kỳ vọng về giáo dục, thậm chí là bản án hình sự. Và phần lớn, chúng ta thậm chí không nhận ra mình đang làm điều đó.
Sự phát triển của Accent Bias
nghiên cứu cho thấy rằng trẻ em từ năm tuổi đã thể hiện sở thích ngầm đối với một số giọng nhất định hơn những giọng khác. Trong một cuộc điều tra gần đây, các nhà nghiên cứu đã sử dụng quét não cùng với các bài kiểm tra hành vi để tiết lộ rằng ngay cả trẻ em không có định kiến có ý thức cũng có mối liên hệ nhanh hơn, tích cực hơn với giọng "chuẩn" hoặc giọng uy tín.
Trẻ em chỉ tiếp xúc với một giọng ở nhà và trường học có thiên hướng mạnh hơn về giọng đó. Ngược lại, những trẻ được bao quanh bởi nhiều kiểu nói khác nhau thể hiện sự khoan dung hơn nhiều — và thậm chí là tình cảm — đối với các cách nói khác nhau.
Không chỉ trẻ em. Sự thiên vị về giọng nói trở nên cứng nhắc theo thời gian, ăn sâu đến mức ngay cả người lớn có ý thức từ chối sự phân biệt đối xử cũng thường thể hiện sự thiên vị vô thức đối với giọng nói quen thuộc hoặc có uy tín. Đó không phải là một khuyết điểm về tính cách; đó là một thói quen thần kinh. Một thói quen được hình thành từ sớm nhưng có thể được định hình lại thông qua sự tiếp xúc và nhận thức có chủ đích.
Khoa học thần kinh đằng sau sự phân biệt ngôn ngữ
Tại sao não chúng ta lại bám vào những giọng quen thuộc? Câu trả lời nằm ở cách con người xử lý các lối tắt nhận thức. Não chúng ta được lập trình để thích những gì quen thuộc vì nó mang lại cảm giác an toàn. Giọng, giống như dấu vân tay giọng nói, cung cấp những tín hiệu nhanh chóng về sự gắn kết nhóm. Trong quá khứ tiến hóa của chúng ta, việc nhận ra "một trong chúng ta" từ "một trong số họ" có lợi thế sinh tồn. Ngày nay, cơ chế cổ xưa này không còn hiệu quả trong các xã hội đa văn hóa hiện đại, gieo rắc sự chia rẽ thay vì sự gắn kết.
Các nghiên cứu hình ảnh não bộ đã chỉ ra rằng các giọng nói không quen thuộc đòi hỏi nhiều nỗ lực nhận thức hơn để xử lý, dẫn đến sự khó chịu tinh tế, hiểu sai hoặc thậm chí là phản ứng cảm xúc tiêu cực. Khi mọi người thường xuyên nghe thấy nhiều giọng nói khác nhau — đặc biệt là trong những năm hình thành — não bộ sẽ thích nghi. Các đường dẫn thần kinh được tăng cường xung quanh tính linh hoạt, giảm sự thiên vị tự động và tăng sự thoải mái với sự đa dạng.
Tại sao việc tiếp xúc với giọng nói lại quan trọng
Trong một thế giới ngày càng kết nối, việc nghe các giọng khác nhau không chỉ là một phần thưởng tuyệt vời — mà còn là một nhu cầu xã hội. Việc tiếp xúc phá vỡ phản xạ vô thức "chúng ta đấu với họ". Trong những gia đình có nhiều giọng cùng tồn tại — chẳng hạn như một người cha người Anh gốc Bắc và một người mẹ người Scotland nuôi dạy con cái ở London — các nghiên cứu phát hiện ra rằng trẻ em ít có xu hướng thiên vị hơn đối với các biến thể theo vùng miền. Bộ não của chúng đơn giản là ít có khả năng phân loại giọng thành "tốt hơn" hoặc "tệ hơn".
Tiếp xúc cũng xây dựng sự đồng cảm. Nghe những cách nói khác nhau sẽ mở rộng kỹ năng lắng nghe của chúng ta. Nó buộc chúng ta phải điều chỉnh theo ý nghĩa thay vì lười biếng định kiến dựa trên âm thanh. Nó cũng phá vỡ huyền thoại rằng trí thông minh, tính chuyên nghiệp hoặc lòng tốt mặc một bộ trang phục giọng nói duy nhất.
Các nghiên cứu điển hình: Trường học, phương tiện truyền thông và nơi làm việc
Những nỗ lực chống lại sự thiên vị giọng nói đang đạt được tiến triển, mặc dù không đủ nhanh. Một số trường đã bắt đầu tích cực thúc đẩy sự đa dạng về giọng nói bằng cách mời những diễn giả khách mời từ nhiều nền tảng ngôn ngữ khác nhau. Các nghiên cứu cho thấy rằng những học sinh tiếp xúc với nhiều giọng nói có khả năng giải quyết vấn đề theo nhóm tốt hơn và chấp nhận sự đa dạng văn hóa hơn nói chung.
Trong phương tiện truyền thông, việc chuyển dần từ giọng nói "trung lập" sang sự đa dạng hơn giúp bình thường hóa phạm vi rộng hơn của các kiểu nói. Tuy nhiên, nhiều ngành công nghiệp vẫn bám vào hệ thống phân cấp giọng nói tinh tế. Các phòng họp của công ty ưa chuộng giọng "chuẩn", trong khi những người nói giọng địa phương hoặc giọng nước ngoài thường thấy thẩm quyền của họ bị nghi ngờ, bất kể trình độ chuyên môn.
Các chương trình đào tạo tại nơi làm việc đang bắt đầu giải quyết vấn đề này, nhưng phần lớn gánh nặng vẫn đổ lên vai cá nhân để "trau dồi" giọng nói của mình hoặc có nguy cơ bị đánh giá không công bằng. Đó là một thất bại mang tính hệ thống — và một thất bại mà công chúng có hiểu biết và bao dung hơn có thể bắt đầu thay đổi.
Tác động rộng hơn của định kiến ngôn ngữ
Sự phân biệt ngôn ngữ không chỉ gây tổn thương cho cá nhân; nó còn làm rạn nứt toàn bộ xã hội. Khi một số giọng nói nhất định được coi là có trí thông minh thấp hơn, tội phạm hoặc không đáng tin cậy, toàn bộ cộng đồng sẽ phải đối mặt với sự thiệt thòi. Sự di chuyển kinh tế bị đình trệ. Sự đại diện chính trị bị lệch lạc. Sự đổi mới bị ảnh hưởng khi những ý tưởng tuyệt vời bị bỏ qua vì chúng được gói gọn trong một giọng nói "không quen thuộc".
Ngôn ngữ là bản sắc. Từ chối cách nói của ai đó, ở cấp độ sâu sắc, chính là từ chối bản chất của họ. Đấu tranh chống lại định kiến giọng nói không phải là một việc tầm thường. Đó là thành phần cốt lõi của việc xây dựng xã hội công bằng, năng động và giàu tiềm năng con người.
Vượt qua mọi sự thiên vị
Sự thiên vị về giọng nói chỉ là phần nổi của tảng băng chìm lớn hơn nhiều. Trong suốt chiều dài lịch sử và văn hóa, con người luôn thể hiện sự nghi ngờ đối với những gì xa lạ — dù đó là cách ai đó nói, ăn mặc, thờ phụng hay chỉ đơn giản là ngoại hình. Sự định kiến phát triển mạnh trong sự thiếu hiểu biết, và sự thiếu hiểu biết phát triển mạnh ở nơi sự tiếp xúc bị hạn chế. Ngược lại, sự quen thuộc làm giảm bớt nỗi sợ hãi. Khi chúng ta thường xuyên gặp phải sự đa dạng — về giọng nói, chủng tộc, văn hóa, lối sống — thì phản xạ "khác biệt hóa" của não bộ sẽ giảm đi. Những gì từng có vẻ lạ lẫm sẽ trở thành một phần của bức tranh được chấp nhận của con người.
Các nghiên cứu về mọi thứ, từ định kiến chủng tộc đến thái độ đối với người nhập cư, đều cho thấy cùng một mô hình nhất quán: mọi người càng tiếp xúc tích cực hàng ngày với những người bên ngoài nhóm trực tiếp của họ, thì họ càng ít có khả năng nuôi dưỡng quan điểm phân biệt đối xử. Sự quen thuộc không tạo ra sự khinh miệt, như câu nói cũ đã cảnh báo — nó tạo ra lòng tốt, sự hiểu biết và sự đoàn kết. Bài học ở đây rất rõ ràng: xây dựng một xã hội nhân ái hơn không bắt đầu bằng những tuyên bố lớn lao, mà bằng những hành động tiếp xúc và tương tác nhỏ, lặp đi lặp lại, giúp định hình lại cách chúng ta nhận thức và liên hệ với nhau.
Xây dựng một xã hội đa dạng về ngôn ngữ
Chúng ta có thể làm gì? Đầu tiên, hãy lắng nghe nhiều hơn — và không chỉ lắng nghe thụ động. Tìm kiếm các podcast, chương trình và cuộc trò chuyện có nhiều giọng khác nhau. Thử thách bản thân chú ý đến nội dung hơn là âm thanh. Ủng hộ các hoạt động tuyển dụng coi trọng kỹ năng giao tiếp hơn là tuân thủ một giọng lý tưởng duy nhất.
Các trường học phải bắt đầu từ khi còn nhỏ, cho trẻ em tiếp xúc không chỉ với các nền tảng dân tộc khác nhau mà còn với các cách nói tiếng Anh khác nhau. Các nhà sản xuất phương tiện truyền thông nên ưu tiên sự đa dạng trong lời nói chân thực mà không ép buộc các nhân vật vào các vai trò khuôn mẫu dựa trên giọng nói của họ. Các tổ chức có thể đào tạo các nhà quản lý tuyển dụng để nhận ra và giảm thiểu các thành kiến vô thức của họ.
Riêng mỗi người chúng ta có thể nuôi dưỡng thói quen đơn giản nhưng triệt để của sự tò mò: khi chúng ta nghe thấy một giọng nói lạ, thay vì lùi lại, hãy nghiêng người vào. Học hỏi. Lắng nghe. Tôn vinh câu chuyện của con người được gói gọn trong từng âm tiết.
Sự thiên vị về giọng nói không phải là điều không thể tránh khỏi. Nó được học — và do đó, nó có thể được bỏ học. Nghiên cứu đã chỉ rõ: khi chúng ta mở rộng tầm nhìn thính giác, chúng ta cũng mở rộng lòng trắc ẩn xã hội của mình. Một xã hội coi trọng mọi giọng nói, bất kể âm thanh như thế nào, là một xã hội được trang bị tốt hơn để đáp ứng những thách thức của một thế giới phức tạp. Xây dựng tương lai đó bắt đầu bằng sự sẵn lòng lắng nghe — và tôn trọng — toàn bộ điệp khúc của sự biểu đạt của con người.
Lưu ý
Alex Jordan là một biên tập viên của InnerSelf.com

Sách liên quan:
Công cụ trò chuyện quan trọng để nói chuyện khi cổ phần cao, Phiên bản thứ hai
bởi Kerry Patterson, Joseph Grenny, et al.
Mô tả đoạn văn dài ở đây.Bấm để biết thêm thông tin hoặc đặt hàng
Đừng bao giờ chia rẽ sự khác biệt: Đàm phán như thể cuộc sống của bạn phụ thuộc vào nó
bởi Chris Voss và Tahl Raz
Mô tả đoạn văn dài ở đây.Bấm để biết thêm thông tin hoặc đặt hàng
Cuộc trò chuyện quan trọng: Công cụ để trò chuyện khi tiền đặt cọc cao
bởi Kerry Patterson, Joseph Grenny, et al.
Mô tả đoạn văn dài ở đây.Bấm để biết thêm thông tin hoặc đặt hàng
Nói chuyện với người lạ: Những gì chúng ta nên biết về những người chúng ta không biết
bởi Malcolm Gladwell
Mô tả đoạn văn dài ở đây.Bấm để biết thêm thông tin hoặc đặt hàng
Cuộc trò chuyện khó khăn: Cách thảo luận về vấn đề quan trọng nhất
của Douglas Stone, Bruce Patton, et al.
Mô tả đoạn văn dài ở đây.Bấm để biết thêm thông tin hoặc đặt hàng
Tóm tắt bài viết
Sự thiên vị về giọng nói và phân biệt ngôn ngữ không phải là bản chất cố hữu trong DNA của chúng ta. Việc tiếp xúc sớm và thường xuyên với nhiều kiểu nói khác nhau sẽ làm giảm sự thiên vị vô thức và thúc đẩy sự hòa nhập. Từ giáo dục sớm đến đại diện truyền thông, việc chấp nhận sự đa dạng về giọng nói sẽ xây dựng nên một xã hội mạnh mẽ và công bằng hơn, nơi mọi tiếng nói đều được coi trọng.
#AccentBias #Phân Biệt Đối Xử Về Ngôn Ngữ #Đa Dạng Về Ngôn Ngữ #Hòa Nhập Xã Hội #ChấmDứtChủ NghĩaGiọngNghe #LinguisticBias #Định Kiến Về Ngôn Ngữ



